Blog

Donkere illustratie van een beheerste passkey-uitrol in Microsoft 365 via kiezen, testen en opschalen

Passkeys in Microsoft 365: phishingbestendig aanmelden zonder wachtwoordstress

19 november 2026

Kies het juiste type passkey, start met een pilot en regel registratie, herstel en handhaving zonder medewerkers buiten te sluiten.

Een wachtwoord met een extra sms-code of goedkeuringsmelding is veiliger dan alleen een wachtwoord, maar nog steeds niet volledig bestand tegen phishing. Een medewerker kan op een nagemaakte aanmeldpagina belanden, een code doorgeven of een misleidende melding goedkeuren. Een passkey werkt anders. De aanmelding is cryptografisch gekoppeld aan de echte website en wordt lokaal ontgrendeld met bijvoorbeeld een pincode, vingerafdruk of gezichtsherkenning.

Voor Microsoft 365-organisaties is dit inmiddels een praktische beheerkeuze, niet alleen een toekomstidee. Microsoft Entra ID ondersteunt zowel apparaatgebonden als gesynchroniseerde passkeys. Microsoft vermeldt bovendien dat passkeys beschikbaar zijn in alle Entra ID-edities, inclusief Entra ID Free. De licentie is dus niet automatisch de grootste drempel. De echte vragen zijn: welk type past bij welke medewerker, hoe registreer je de eerste sleutel veilig en hoe voorkom je dat verlies van een telefoon of beveiligingssleutel tot stilstand leidt?

Deze gids helpt een MKB-directeur, office manager en IT-verantwoordelijke om daar een beheersbaar besluit over te nemen. De technische inrichting gebeurt in het Microsoft Entra-beheercentrum. Wil je eerst weten of je huidige aanmeldmethoden, beheeraccounts en herstelroutes op orde zijn? Laat je Microsoft 365-omgeving beoordelen met de SCAV-IT IT-scan.

Wat is een passkey precies?

Een passkey is een FIDO2-aanmeldmiddel. Bij registratie ontstaat een sleutelpaar. De publieke sleutel staat bij Microsoft Entra ID, terwijl de private sleutel bij de gebruiker of diens passkeyprovider blijft. Tijdens het aanmelden stuurt Entra ID een unieke uitdaging. De authenticator ondertekent die pas nadat de gebruiker lokaal heeft bevestigd met een pincode of biometrie.

De private sleutel wordt niet als wachtwoord naar de website gestuurd. De passkey hoort bovendien bij het echte internetdomein waarvoor hij is gemaakt. Een nagemaakte aanmeldpagina kan die sleutel daarom niet op dezelfde manier onderscheppen of opnieuw gebruiken. Microsoft noemt passkeys phishingbestendige referenties en beschouwt ze, in combinatie met lokale ontgrendeling, als sterke meervoudige authenticatie.

Dat betekent niet dat een passkey ieder identiteitsrisico oplost. Een geïnfecteerd apparaat, gestolen sessietoken, onzorgvuldige herstelprocedure of te ruim beheerrecht blijft gevaarlijk. Passkeys verkleinen vooral het risico dat een aanvaller via een vals aanmeldscherm een bruikbaar wachtwoord en tweede factor buitmaakt.

Drie vormen die je niet door elkaar moet halen

In de praktijk komen drie opties vaak in één gesprek terecht:

Optie Waar de sleutel zit Sterk punt Aandachtspunt
Gesynchroniseerde passkey Versleuteld via een ondersteunde passkeyprovider en beschikbaar op meerdere apparaten Lage drempel en herstel via het ecosysteem van de gebruiker Minder herkomstbewijs, gesynchroniseerde passkeys ondersteunen geen attestation
Apparaatgebonden passkey Op één apparaat, bijvoorbeeld in Microsoft Authenticator Sterke binding aan een beheerd apparaat of app Verlies of vervanging vraagt een duidelijke herstelroute
FIDO2-beveiligingssleutel Op een fysieke hardwaretoken Geschikt voor beheerders en sterk gereguleerde rollen Aanschaf, voorraad, reserve-exemplaren en verliesbeheer

Microsoft adviseert FIDO2-beveiligingssleutels voor sterk gereguleerde omgevingen en gebruikers met verhoogde bevoegdheden. Voor veel andere medewerkers kunnen gesynchroniseerde passkeys een gebruiksvriendelijke en goedkope route zijn. Een apparaatgebonden passkey in Microsoft Authenticator kan passen tussen die twee situaties.

Kies dus niet één methode voor iedereen omdat die technisch mogelijk is. Deel medewerkers in op risico en werkwijze. Een Global Administrator, financieel medewerker met betaalbevoegdheid, baliemedewerker op een gedeeld apparaat en buitendienstmedewerker met telefoon hebben verschillende eisen.

Begin met persona’s en een kleine pilot

Een goede uitrol begint met een inventaris van gebruikersgroepen, apparaten en kritieke toepassingen. Microsoft gebruikt hiervoor een persona-aanpak. Maak voor het MKB minimaal onderscheid tussen:

  • beheerders en andere hoogbevoorrechte accounts;
  • medewerkers met toegang tot gevoelige klant-, personeels- of financiële data;
  • reguliere kantoormedewerkers met een eigen beheerd apparaat;
  • medewerkers die apparaten delen of niet altijd een smartphone kunnen gebruiken;
  • externe gasten en leveranciers.

Gastaccounts verdienen aparte aandacht. Microsoft Entra ID ondersteunt volgens de actuele documentatie geen registratie van passkeys voor interne of externe gastgebruikers in de resource-tenant. Neem gasten daarom niet ongemerkt mee in beleid dat uitsluitend passkeys accepteert.

Kies vervolgens een pilotgroep die representatief is, maar niet meteen alle kritieke rollen bevat. Test verschillende apparaten, browsers en dagelijkse applicaties. Leg vooraf vast wat succes betekent, bijvoorbeeld het percentage geslaagde registraties, het aantal supportvragen, de gemiddelde aanmeldtijd en de herstelduur bij een gesimuleerd verloren toestel.

Een pilot is pas geslaagd als medewerkers hun normale werk kunnen doen. Test daarom niet alleen de eerste Microsoft 365-aanmelding. Controleer ook oudere toepassingen, remote desktop, VPN, gedeelde werkplekken, mobiele apps en processen die onverwacht nog om een wachtwoord vragen.

Regel veilige registratie voordat je gaat handhaven

Bestaande gebruikers kunnen hun eerste passkey registreren met een al beschikbare MFA-methode. Nieuwe medewerkers of gebruikers die hun sterke methode kwijt zijn, kunnen een Temporary Access Pass gebruiken. Een TAP is een tijdelijke code die een beheerder voor één of meerdere aanmeldingen kan uitgeven. De gebruiker kan daarmee een wachtwoordloze methode registreren.

Behandel een TAP als een gevoelig tijdelijk toegangsmiddel:

  • controleer eerst de identiteit van de medewerker via een afgesproken procedure;
  • stel een korte, passende geldigheidsduur in;
  • gebruik waar mogelijk eenmalig gebruik;
  • deel de code via een gecontroleerd kanaal;
  • laat de medewerker meteen de bedoelde passkey registreren;
  • verwijder verloren of oude aanmeldmethoden;
  • controleer in de aanmeldlogboeken of het gebruik overeenkomt met de aanvraag.

Microsoft waarschuwt dat registratie met een eenmalige TAP binnen tien minuten na de aanmelding moet worden afgerond. Bij een langere apparaatinschrijving kan een tweede eenmalige TAP nodig zijn. Een meervoudig bruikbare TAP kan het proces vereenvoudigen, maar vraagt extra bewaking omdat dezelfde code tijdens de geldigheid opnieuw kan worden gebruikt.

Voor een bredere overgang kan Entra ID een registratiecampagne tonen tijdens het aanmelden. De campagne kan gebruikers naar een passkey of Microsoft Authenticator sturen, maar slechts naar één doelmethode tegelijk. Gebruikers moeten al binnen het beleid voor die methode vallen. Start daarom met een pilotgroep en controleer de ervaring voordat je de campagne breder inzet.

Geef iedere medewerker een herstelroute

Wachtwoordloos werken mislukt operationeel als alleen de ideale aanmelding is ontworpen. Microsoft adviseert minimaal twee geregistreerde authenticatiemethoden per gebruiker. Daarmee blijft er een reserve als een telefoon, laptop of beveiligingssleutel zoekraakt.

Leg voor verlies of vervanging minimaal vast:

  1. hoe de servicedesk de identiteit controleert;
  2. wie oude aanmeldmethoden mag verwijderen;
  3. wanneer actieve sessies worden ingetrokken;
  4. hoe een tijdelijke toegangscode wordt uitgegeven;
  5. hoe een nieuwe passkey wordt geregistreerd;
  6. hoe wordt gecontroleerd of het verloren apparaat nog toegang heeft;
  7. welke gebeurtenissen in het incident- of ticketsysteem worden vastgelegd.

Gebruik geen herkenningsvragen zoals geboortedatum, functie of naam van een leidinggevende als enige identiteitscontrole. Zulke informatie is vaak publiek of eenvoudig te achterhalen. Kies een controle die past bij het risico, bijvoorbeeld een persoonlijk bekende verificatieroute, vooraf vastgelegde terugbelprocedure of fysieke controle.

De bestaande gids MFA-app kwijt: veilig herstel zonder de servicedesk buitenspel te zetten helpt om identiteitscontrole, sessies en nazorg als één proces te behandelen.

Handhaaf pas als registratie en herstel bewezen werken

Alleen passkeys toestaan voor gevoelige toepassingen kan met een Conditional Access-beleid en een passende authenticatiesterkte. Doe dat niet op dezelfde dag waarop je de methode voor het eerst activeert. De veilige volgorde is:

  1. bepaal doelgroepen en geschikte passkeytypen;
  2. activeer de methode voor een pilotgroep;
  3. registreer primaire en reserve-aanmeldmethoden;
  4. test normale toegang en herstel;
  5. analyseer aanmeldingen en supportvragen;
  6. pas daarna handhaving toe op geselecteerde bronnen;
  7. schaal gecontroleerd op naar meer groepen en toepassingen.

Sluit noodaccounts zorgvuldig uit van regulier Conditional Access-beleid en bewaak ieder gebruik. Noodtoegang heeft een eigen ontwerp nodig, zoals beschreven in Noodaccounts in Microsoft 365: voorkom dat beheer onbereikbaar wordt. Voor gewone beheeraccounts blijft het uitgangspunt juist dat dagelijkse toegang zo beperkt en tijdelijk mogelijk is.

Gebruik rapportmodus en een gefaseerde pilot zoals bij andere toegangsregels. De gids Conditional Access invoeren zonder jezelf buiten te sluiten beschrijft waarom uitzonderingen, rapportage en een herstelplan vóór handhaving moeten zijn geregeld.

Wat moet je als organisatie vastleggen?

Een werkbaar passkeybeleid hoeft geen lang technisch document te zijn. Leg ten minste deze besluiten vast:

  • welke gebruikersgroepen welk passkeytype mogen of moeten gebruiken;
  • of gesynchroniseerde passkeys zijn toegestaan;
  • wanneer attestation verplicht is;
  • welke beveiligingssleutelmodellen of providers zijn toegestaan;
  • welke apparaten en besturingssystemen worden ondersteund;
  • welke reservemethode verplicht is;
  • wie Temporary Access Passes mag uitgeven;
  • welke identiteitscontrole bij registratie en herstel geldt;
  • wanneer phishingbestendige authenticatie wordt afgedwongen;
  • hoe uitzonderingen worden goedgekeurd en beëindigd;
  • welke rapportages maandelijks worden beoordeeld.

Attestation verdient een bewuste keuze. Met attestation kan Entra ID tijdens registratie het type authenticator controleren. Als je dit verplicht stelt, zijn alleen apparaatgebonden passkeys mogelijk en vallen gesynchroniseerde passkeys buiten dat profiel. Verander je later toegestane AAGUID’s, dan kunnen eerder geregistreerde sleutels onbruikbaar worden. Test beleidswijzigingen daarom eerst met dezelfde modellen die medewerkers werkelijk gebruiken.

Meten of de uitrol echt werkt

Meet niet alleen hoeveel passkeys zijn geregistreerd. Controleer maandelijks:

  • hoeveel gebruikers binnen de doelgroep een passkey én reserve-aanmeldmethode hebben;
  • hoeveel aanmeldingen nog met wachtwoord, sms of andere phishinggevoelige methoden plaatsvinden;
  • welke apparaten of toepassingen terugvallen op oude methoden;
  • hoeveel registratie- en herstelverzoeken de servicedesk ontvangt;
  • hoe lang herstel gemiddeld duurt;
  • of mislukte aanmeldingen op compatibiliteitsproblemen wijzen;
  • of beheerders daadwerkelijk phishingbestendige methoden gebruiken;
  • of uitgegeven TAP’s binnen doel, tijd en locatie zijn gebruikt.

Koppel iedere afwijking aan een eigenaar en einddatum. Een registratiepercentage van 95 procent is niet voldoende als juist de vijf procent met de hoogste rechten nog een zwakke methode gebruikt.

Veelgemaakte fouten

Meteen alle gebruikers verplichten

Zonder pilot ontdek je incompatibele apparaten en toepassingen pas wanneer medewerkers niet kunnen werken. Begin klein en schaal op basis van gemeten resultaat.

Eén passkey als enige hersteloptie gebruiken

Een verloren telefoon of sleutel wordt dan direct een bedrijfscontinuïteitsprobleem. Vereis een reserve-aanmeldmethode en test de herstelprocedure.

Alle medewerkers hetzelfde profiel geven

Beheerders, reguliere medewerkers en gedeelde werkplekken hebben andere risico’s en praktische eisen. Gebruik groepen en passkeyprofielen per persona.

Een TAP als gewoon tijdelijk wachtwoord behandelen

Een TAP kan sterke methoden registreren en verdient daarom strikte identiteitscontrole, korte geldigheid en controle achteraf.

Registratie verwarren met handhaving

Dat een gebruiker een passkey heeft, betekent niet dat die altijd wordt gebruikt. Handhaving vraagt een apart Conditional Access-besluit, nadat de uitrol stabiel is.

Veelgestelde vragen

Vervangt een passkey MFA?

Een passkey kan in Microsoft Entra ID als sterke MFA-methode gelden wanneer de sleutel lokaal met biometrie of pincode wordt ontgrendeld. Het precieze toegangsbesluit hangt af van je authenticatiemethoden- en Conditional Access-beleid.

Hebben we een extra Entra-licentie nodig voor passkeys?

Microsoft vermeldt dat passkeys beschikbaar zijn in alle Entra ID-edities, inclusief Free. Voor aanvullende mogelijkheden zoals bepaalde Conditional Access- of risicofuncties kunnen wel afzonderlijke licentievoorwaarden gelden.

Zijn gesynchroniseerde passkeys minder veilig?

Ze zijn phishingbestendig en gebruiksvriendelijk, maar bieden geen attestation. Voor hoogbevoorrechte of sterk gereguleerde rollen kan een apparaatgebonden passkey of FIDO2-beveiligingssleutel beter passen.

Kunnen gasten een passkey in onze tenant registreren?

Volgens de actuele Microsoft-documentatie niet voor interne of externe gastgebruikers in de resource-tenant. Ontwerp gasttoegang daarom apart en test beleid voordat je het afdwingt.

Wat gebeurt er als een medewerker van telefoon wisselt?

Dat hangt af van het passkeytype en de provider. Controleer vóór de wissel of een reserve-aanmeldmethode bestaat. Verwijder na de overdracht oude methoden en trek bij verlies zo nodig sessies in.

Moeten wachtwoorden direct worden verwijderd?

Nee. Microsoft beschrijft wachtwoordloos werken als een gefaseerde reis. Vervang eerst de dagelijkse aanmelding, verminder daarna wachtwoordprompts en controleer oude toepassingen voordat je strengere maatregelen neemt.

Gebruikte Microsoft-bronnen

De productwerking en aanbevelingen zijn op 17 november 2026 gecontroleerd tegen deze officiële Microsoft-bronnen:

Microsoft kan portaalnamen, ondersteunde platforms en beleidsopties wijzigen. Controleer daarom de actuele documentatie en test je eigen apparaten en toepassingen vóór brede handhaving.

Van losse methode naar beheersbare aanmeldstandaard

Passkeys leveren pas waarde als beveiliging, gebruiksgemak en herstel samen zijn ontworpen. Kies per gebruikersgroep een passende methode, laat medewerkers twee manieren registreren, oefen verlies en herstel en dwing phishingbestendige aanmelding pas af nadat de pilot aantoonbaar werkt.

Voor het MKB hoeft die overgang niet in één groot project. Begin met één representatieve groep, meet aanmeldingen en support, los de resterende wachtwoordprompts op en breid daarna uit. Zo wordt wachtwoordloos aanmelden geen experiment, maar een beheerbare standaard die phishingrisico verlaagt zonder de dagelijkse operatie te blokkeren.